Intelligente verlichting maakt veel meer mogelijk voor slimme steden

Slimme verlichting kan een stad een eind op weg helpen. Maar waarom zou je de infrastructuur die je al hebt liggen voor straatverlichting niet voor een reeks andere mogelijkheden gebruiken om de slimme stad te realiseren? Je bespaart zo geld en het geeft de stad de mogelijkheid meer informatie te verzamelen. Om dat mogelijk te maken, is er nog wel een hoop vragen te beantwoorden en moeten zowel gemeenten als bedrijfsleven zich in veel gevallen anders organiseren.

Enkele cijfers

De belangen voor nieuwe technologieën in met name steden zijn groot:

  • 60% van de wereldbevolking woont in 2030 in een stad;
  • steden zijn nu al voor driekwart verantwoordelijk van het energieverbruik.

De straatverlichting in steden loopt over het algemeen echter flink achter:

  • de meeste straatverlichting wereldwijd is meer dan 20 jaar oud, terwijl de 300 miljoen straatlantaarns wel 40% van het energieverbruik van steden voor hun rekening nemen;
  • slechts 2% van al die lampen is verbonden;
  • bij de overige 98% moeten gemeenten er nog steeds in een auto eropuit om visueel te gaan checken of een lamp stuk is of niet.

Dat staat in schril contrast tot bijvoorbeeld onszelf. Vier miljard mensen zijn inmiddels connected…

Intelligente verlichting als katalysator

Smart Cities nemen een grote vlucht. Maar hoe kan intelligente verlichting zich positioneren ten opzichte van andere smart city trends, zoals big data en internet of things? Intelligente verlichting is de eerste hype die getransfereerd is naar geaccepteerde technologie om de slimme stad te realiseren. Hoe kan slimme verlichting een katalysator zijn voor andere smart city hypes die nog niet geaccepteerd zijn? Zal slimme verlichting de ruggensteun en wellicht beter gezegd de ruggengraat zijn van de slimme stad?

Nu de gemeenten nog…

Daar is vooral binnen gemeenten nog een hoop overleg voor nodig, erkenden ook verschillende aanwezige ambtenaren. Gemeenten zijn nu vooral nog ingericht in separate domeinen, waardoor een holistische visie vaak ontbreekt.

Nu is de ene gemeente daar wel verder mee dan de ander. Zo schoof in een van de sessies Machiel van der Schaaf, CIO van de gemeente Leeuwarden, aan. Hij heeft als doel om alle IT-processen binnen de gemeente beter te stroomlijnen. “Maar het is een nog grotere uitdaging om de IT ook buiten het stadhuis te laten werken”, zo zei hij. Ook Thimo de Nijs ziet nog een grote opgave: “Door deze manier van benaderen is het meer de vraag hoe je je stad organiseert.”

Ook zijn er nog een hoop vragen

Want hoe meer er mogelijk wordt, hoe meer vragen het ook oproept. Een lichtmast hoeft immers geen lichtmast te zijn. En dat geldt helemaal als je besluit die mast niet alleen te verbinden met het lichtnet, maar deze ook een dataverbinding geeft. Denk aan geluidssensoren die kunnen ‘horen’ of er iets mis is. In Los Angeles werd al een pilot gedaan met microfoons die ‘luisterde’ naar de situatie in de stad en zo de stad met informatie verschafte om de leefbaarheid en veiligheid in de stad te verhogen met betrekking tot filevorming, incidenten, schoolgaande kinderen, etc.

Connected verlichtingEn ook die voortschrijdende techniek brengt weer vragen met zich mee. Hoe garandeer je de privacy van de mensen? Hoe voorkom je dat je als gemeente iets voor 20 of 25 jaar koopt, maar dat na een paar jaar alweer verouderd is? Bram Joosen, New Business Developer in Smart Public Spaces bij Philips Lighting hield het zijn deelnemers voor: de eerste smart phone die je tien jaar geleden kocht, is vandaag de dag hopeloos verouderd.

Van producten naar service

Datzelfde gebeurt nu met slimme verlichtingssystemen. De ontwikkeling gaat razendsnel en als steden de technologie revolutie willen bijbenen moeten ze wellicht overstappen van het kopen van producten naar het kopen van een service met een duidelijke set meetbare randvoorwaarden. Het beheer, onderhoud en eigenaarschap komt in dat geval bij de aanbieder van de service te liggen. Zij ontzorgen de gemeente; het risico komt bij de bedrijven te liggen.

Toch blijken veel gemeenten nog wel wat huiverig voor dit model. Verlichting is toch een van de basisvoorzieningen van de stad. En wie wordt eigenaar van de data? En wat mag diegene ermee doen? Uiteindelijk is de vraag ook belangrijk wie (mee)financiert. Want een oneindige stroom data heeft eindeloze toepassingen. Gaat iedereen – publiek en privaat – dan zijn steentje bijdragen en op welke manier?

Frank van Kuppeveld van SIM-CI is er helder over: gemeenten zouden hun palen moeten verkopen. Maar wat gebeurt er dan met gebieden die minder aantrekkelijk zijn voor de markt? Zijn antwoord is helder: het houdt ergens een keer op. “In Appelscha heb je geen smart city en daar hoeft de overheid ook niet voor te zorgen.”

Jan van de Ven, manager Smart Outdoor bij Eneco ziet het concept van grote datastromen via lichtmasten wel zitten. “Maar hoe verbinden we alle data van alle leveranciers en wie wordt daar dan de eigenaar van? Je zou zeggen dat het de openbare ruimte is en dus is de gemeente de eigenaar. Maar die moet zich dan wel tot in de diepte bemoeien met elke applicatie die ontwikkeld wordt. De vraag is hoe realistisch dat is.”

Rosalie Kramer, Hoofd Kwaliteit en Toezicht bij de Nationale Politie, vindt dat er drastischere oplossingen nodig zijn. “Bij de communicatiesystemen bij de hulpdiensten hebben we ook gezien dat het alleen maar van de vloer kwam toen er nationale coördinatie kwam. Dat heeft dit vraagstuk ook nodig.”

Iedereen is het er in ieder geval wel over eens dat de contracten flexibel moeten zijn en dat consortia van bedrijven op vooraf afgesproken tijdstippen overleggen met overheden moeten inlassen om nieuwe service level agreements te maken.

Wat moeten we nu doen?

Het geld is er in ieder geval. Je hebt weliswaar een hele hoop partijen nodig om de benodigde investeringen te doen in een integraal infrasysteem, ‘maar als je ziet wat alle afzonderlijke partijen nu al ophangen aan camera’s, sensoren en verlichting, dan is er kennelijk geld genoeg’, merkte een deelnemer fijntjes op.

Nu is het nog een kwestie van die gelden – en de bijbehorende vragen – bij elkaar te brengen en te ontwikkelen tot een consistente visie. Dan komt de smart & safe city pas echt van de grond.


Phillips LightingTijdens drie rondetafelsessies op het congres Smart & Safe City in Scheveningen op 7 juni 2017 liet Philips Lighting zien wat er zoal mogelijk is op het gebied van slimme straatverlichting en het toerusten van de masten en armaturen met andere sensoren.

Het publiek was erg divers: van vertegenwoordigers van gemeenten tot consultants en van energiemaatschappijen tot wetenschappers uit een reeks van landen, zoals Polen, China en de VS.

Houd me op de hoogte van het Smart & Safe City Event 2018

 

Leave a comment